Om mee te smijten

Ook in de tropen wachtten we op de Goedheiligman dit jaar. In de bakkende zon stonden we op de pier te zingen en te springen, zo blij waren we. Toen de Sint en zijn Pieten arriveerden met zakken vol lekkers, bereikte de opwinding op de kade zijn hoogtepunt, vooral bij de kinderen die gillend zoekend rondrenden en handen, wangen en zakken volpropten met lekkers. Tijm en Linde liepen glunderend rond, en ook Jasmijn liet zich alles goed smaken.

Ik hoopte maar dat deze pepernoten geen melk bevatten, want uit ervaring wist ik, dat dat bij de meeste, doch niet alle merken pepernoten het geval was. Gelukkig bleef de buikpijn uit en kon Jasmijn onbelemmerd genieten.

Want jawel, in Singapore kun je pepernoten gewoon kopen! En zelfs die zonder melk of boter. Maar ja, mama is er ook nog. En die mag dan wel melk en boter, maar weer geen gluten. Dus, toen we klaar waren met bakken in de hete tropenzon sloeg ik thuis aan het werk.

Ik bakte eerder glutenvrije pepernoten, maar op de een of andere manier werden ze nooit geweldig. Vooral waren ze nooit Zwarte Piet-proof, dat wil zeggen, je kon er niet mee strooien. Bij de eerste de beste aanraking vielen ze in kruimels uiteen. Maar nu heb ik het perfecte recept! Ik leidde het af van een simpel pepernotenrecept dat gebruikt werd op de school van Tijm. Tenminste, voor zover ik me het recept goed herinnerde. Het is dus een heel algemeen recept, dat je op de gewone manier kunt maken, of zo dat de pepernoten geschikt zijn voor kindjes (of volwassenen!) met een allergie.

We maakten onze pepernoten glutenvrij en koemelkvrij, zodat het hele gezin mee kon strooien en eten. De pepernoten bevatten ook geen ei, daarvan zouden ze te zacht worden, dus dit recept is  voor de meeste voedselallergieën te gebruiken.

En voor wie niet in Nederland woont, de speculaaskruiden maak je heel makkelijk zelf! Kijk op deze post van vorig jaar voor een recept. 

Simpel pepernotenrecept

125 g donkerbruine suiker

100 g boter

250 g meel

1 theelepel bakpoeder

2-3 theelepels speculaaskruiden

scheutje melk

Snijd de boter fijn, en kneed alle ingrediënten snel door elkaar. Voeg zoveel melk toe tot je tot een soepel deeg hebt, ongeveer 50 ml. Vorm kleine bolletjes en bak ze op 175 graden in ongeveer 12-15 minuten gaar.

Gluten- en/of koemelkvrije pepernoten

125 g donkerbruine suiker

100 g zuivelvrije margarine*

250 g glutenvrij meel**

1 theelepel bakpoeder
1 theelepel xanthaan   
2-3 theelepels speculaaskruiden

scheutje water of sojamelk

* Het maakt niet heel veel uit welke soort vet je gebruikt als je koemelkvrije pepernoten wilt bakken, wel is het belangrijk dat het ongeveer dezelfde hardheid heeft als boter. Ik gebruikte bijvoorbeeld palmolie, maar je kunt ook een kant en klare bakmargarine gebruiken. Gebruik geen olie, dan zullen je pepernoten niet goed opstijven.

** Ik gebruik Dove’s Farm, dit geeft bij mij altijd het beste resultaat

Deze pepernoten maak je verder op dezelfde manier als het standaardrecept. 

Van harten en vrijers

Vol verwachting klopt Tijm’s hart. Zou Sinterklaas de weg wel weten te vinden naar ons huisje aan de andere kant van het kanaal? Gelukkig is de stoomboot snel en opgelucht zingen de kinderen hun dank je wel bij goedgevulde schoenen. Dankzij lieve oma’s en opa’s hebben we ook dit jaar geen gebrek aan pepernoten, schuimpjes en muizen. Maar nu de grote dag in aantocht is en de voorraad langzaamaan begint te slinken duiken we toch de keuken in. Al was het maar omdat niets zo lekker ruikt als versgebakken speculaas.

Toevallig vond ik laatst op de rommelmarkt deze vriendelijke vent. Waar hij vandaan komt en wie hij is weet ik niet, maar hij komt goed van pas. Ik ga een vrijer bakken. Want Sinterklaas is niet alleen een kindervriend maar ook de beschermheilige van jonggeliefden. Lang geleden gaven jonge mannen, anoniem, hun beminde op vijf december een hart van suikerwerk of marsepein. Of een vrijer, van speculaas, versierd met glazuur en noten. En hopelijk versierde je daarmee in een klap je meisje. Een vergeten traditie, weggeconcurreerd door die andere heilige, Sint Valentijn. Jammer, want een zoet hart of een kruidige koek is toch veel leuker, en niet te vergeten lekkerder, dan een suf kaartje van papier?

Voor we beginnen te bakken moeten we de kruiden maken. Je kunt ze hier niet kopen, dus mengen we ze zelf. Veel leuker, en je kunt ze helemaal aanpassen aan je eigen smaak. Je kunt zo veel of weinig maken als je wilt, je kunt het recept hieronder maken met theelepels, eetlepels of soeplepels, zolang je de verhoudingen maar goed hebt. De belangrijkste regel: er zijn geen regels, behalve dat het mengsel pas goed is als jij het lekker vindt. En natuurlijk je geliefde.

Speculaaskruiden

3 lepels kaneel
1 lepel nootmuskaat
1 lepel kruidnagel
Naar smaak een halve eetlepel van een of meer van de volgende specerijen: kardemom, anijszaad, peper, gember piment en koriander.


Voor mijn glutenvrije vrijer gebruikte ik mijn recept voor gingerbread, waarbij je simpelweg de gember vervangt door de speculaaskruiden. Wees royaal met de kruiden, liever te veel dan te weinig!

Wie zoet is krijgt lekkers. Nu zijn er heel wat stoute kindertjes hier in huis, en om ze wat zoeter te maken gaan we borstplaat maken. Borstplaat maken lijkt heel makkelijk. En dat is het ook. Maar soms, onverklaarbaar, gaat het fout. Wanhoop niet, begin gewoon opnieuw. Mislukte of gebroken borstplaat kun je opnieuw opkoken.


Borstplaat

500 g suiker
150 ml water (of andere vloeistof)

Los de suiker in een steelpan op in het water en verhit het mengel goed roerend. Laat het even doorkoken, maar niet te lang en te hoog, het moet geen karamel worden. Het borstplaatmengsel is goed wanneer als je het van een lepel laat druppelen de laatste druppels als een taaie, elastische draad terugveren. Neem het mengsel van het vuur en laat het al roerende een tijdje afkoelen. Hoe langer je roert hoe zachter van textuur de borstplaat wordt. Leg de borstplaat vormen op een stuk bakpapier en giet het mengsel erin. Laat ze zolang afkoelen tot je witte vlekjes ziet verschijnen, je kunt ze dan op hun kant zetten om verder af te koelen. Haal als ze helemaal hard zijn de borstplaat uit de vormen.




Om de borstplaat verschillende smaken te geven kun je het water vervangen door iets anders. Bijvoorbeeld melk, room of koffie. Voor smaak kun je vanillesuiker of cacaopoeder toevoegen. Of bijvoorbeeld rozenwater, citroenrasp en gekonfijte gember.

Ik fantaseerde van citroen-roomborstplaat, met de frisromige smaak van lemon curd. Maar het werkte niet, elke poging draait uit op hetzelfde, een goddelijk smakende maar tandenbrekend taaie karamel. Blijkbaar is de reactie van het zuur met de eiwitten zodanig dat een taaie textuur ontstaat. Dus nog maar eens proberen. Met minder room. Of minder citroen.

En wat drinken we bij al dit lekkers? Bisschopswijn natuurlijk!