Gas of kool?

Verhitte discussies hadden we. Hij wilde gas, makkelijk en snel aan te steken. Ik wilde de heerlijk doorrookte smaak die echte kolen geven. Maar hij had de ultieme troefkaart in handen. ‘Ga jij het ding aansteken?’

Hij won. Een rondje vragen bij vriendinnen bevestigde dat ook daar de emancipatie nog niet zo ver is doorgedrongen als het op barbecuen aankomt. Het vuur aansteken is mannenwerk.

Tijdens mijn studententijd bevond ik me eens in een barbecue crisis. We waren met alleen meisjes, en zelfs voor een groep studentes van een technische universiteit bleek dit een brug te ver. Natuurlijk hadden we het best gekund. Maar waarom zouden we? In ruil voor een paar biertjes waren de buurjongens meer dan bereid het vuile werkje voor ons op te knappen.

Dus nu staat er een glimmend apparaat met slang en blauw gastankje in de tuin. En, al blijf ik de rooksmaak missen, ik moet toegeven: Het heeft zijn voordelen. Het ding is zo aan. En zo weer uit. Daardoor is hij makkelijker te verdedigen tegen nieuwsgierige dreumesen, peuters en kleuters. Ook ga je veel makkelijker ‘even barbecuen’. Op een gewone doordeweekse zomeravond gooi je er zo je avondeten op. Wat maakt dat je al gauw hele andere dingen gaat eten dan de standaard barbecue van kippenpoten, hamburgers en worst. Nu had ik die gelukkig al een tijd geleden afgezworen. 

Waarom zou je worst eten als je halloumi-bieten spiesjes kunt maken. Of zalm-venkel spiesjes, gemarineerd in soja, gember en limoen. Of lamskebab met rozijnen en pijnboompitten. Alleen de saté blijft voor mij een eeuwige favoriet. Van zowel kip, tofu als quorn, zodat ook vegetariërs mee kunnen genieten.

En al is er natuurlijk niets mis met een lekkere salade op een hete dag, als het vuur aangaat gaat bij mij ook de groente erop. Eigenlijk is alle groente geschikt om te grillen. Stukken aubergine, courgette, paprika en trosjes tomaat zijn natuurlijk de klassiekers, aan stokjes of in plakken. 

Maar ook broccoli, bloemkool, venkel en prei zijn heerlijk, met wat olie en kruiden ingesmeerd te grillen. Bij onze impromptu barbecue graai ik simpelweg de groentela leeg en bestrooi alles rijkelijk met een marinade van rozemarijn, olijfolie en knoflook.

En dan natuurlijk de bijgerechten. Omdat je in een gasbarbecue de aardappels niet kunt poffen in de as, zullen ze er ook op moeten. En dat is geen straf!

Gegrilde pittige zoete aardappels

Zoete aardappels

Olie

Sambal

Kruiden naar smaak

Zoete aardappel is vrij snel gaar, maar als je wilt kun je hem even voorkoken. Niet te lang, dan wordt hij pap! Ik leg hem vaak twee minuutjes met schil en al in de magnetron, dan is hij prima. Schil de zoete aardappel en snijd hem in plakken van ongeveer een centimeter. Roer de sambal los met de olie en bestrijk elke plak er rijkelijk mee. Eten er kinderen mee die niet van scherp houden, vervang de sambal dan door een mengsel van een theelepel komijn koriander en kaneel elk.

Bak de plakken aan beide kanten gaat op de barbecue.

Knoflookaardappeltjes op de barbecue

kleine, nieuwe aardappels

paar tenen knoflook

flinke scheut lijfolie

handje rozemarijn

Kook de aardappeltjes in ongeveer vijf minuten net niet gaar. Hak de rozemarijn en knoflook fijn en meng door de olie met wat peper en zout. Laat de aardappeltjes even afkoelen in wat koud water, laat ze droogdampen en roer ze dan door de marinade. Prik op spiesjes en gril ze knapperig op de barbecue. 

Ziek en heimwee

Ik ben ziek. Al vervelend genoeg, nu eindelijk de zomer aangebroken is. Maar koken, dat zit er echt niet in deze week. Mijn maag draait al om bij de geur van de ijskast alleen. Kokhalzend smeer ik de boterhammen van de kinderen. Maar, gelukkig voor u, schreef ik vorige week dit stukje voor Moodkids. En hoeft u mij tenminste niet te missen deze week. En excuseert u me nu. Er staat in de tuin een stretcher met mijn naam erop...

Wat we nou missen, aan eten, vragen bezoekers uit Nederland vaak. Ze nemen dropjes mee, en Hollandse kaas. Dat wordt gewaardeerd, want wat hier in Engeland ‘dutch liquorice’ heet kennen wij als Engelse drop, en is zeker niet ‘the real thing.’
Ook de ‘Goedah’ en ‘Iedam’ hier in de supermarkt hebben weinig te maken met een fijne boerenbelegen. De meegenomen hagelslag wordt gretig verorberd door de kinderen, zelfs hun Engelse vriendjes eten de ‘sprinkles’ graag mee.
Maar wat ik zelf eerlijk gezegd het meeste mis? Karnemelk!
En pindakaas. En over dat laatste is iedereen verbaasd. Je hebt hier toch peanut butter? Maar net als de plastic gele kaas is de Engelse bleekbeige peanut butter mijlen verwijderd van de goudbruine pindakaas. Pindakaas smaakt sterkt naar pinda’s, terwijl peanut butter zacht en muf van smaak is, en bovendien zo hard dat je je brood kapot smeert. Ik was dan ook verbaasd toen ik in de ingrediëntenlijst las dat juist de Engelse variant een hoger percentage pinda bevat. Het smaakverschil zal dus waarschijnlijk zitten in het productieproces, en de graad van roosteren.
Hoe dan ook was ik erg blij toen mijn ouders bij een bezoekje, naast een koelbox vol karnemelk, drie hele grote potten pindakaas meebrachten. Daar zullen we van smullen. Maar wat nu te doen met de halve pot peanut butter die nog in de kast staat, en nu boventallig geworden is? Die gaat in de soep!

Zoete aardappel-pindasoep

• 1 ui

• 1 kleine prei

• 1 el geraspte gember

• 1 tl komijn, koriander, kaneel

• 1/2 tl kruidnagel

• 1 rode paprika

• 1 kg zoete aardappel

• 3 el pindakaas

• 100 g gepelde pinda’s

Leg de paprika in zijn geheel onder een hete gril, en laat hem aan alle kanten zwartblakeren. Laat hem even afkoelen en trek voorzichtig de schil van het nu zachte vruchtvlees. Schraap hem ook vanbinnen schoon en snijd hem fijn. Snijd ook de ui en prei fijn en bak ze samen met de kruiden lichtbruin in een paar eetlepels olie. Voeg dan de zoete aardappel, geschild en in blokjes, toe en roer een paar keer om. Overgiet met zoveel water dat alles ruim onder staat. Voeg de pindakaas toe. Rooster de pinda’s (als ze nog niet geroosterd zijn) in een hete, droge koekenpan. Hak ze grof. Houd een paar lepels apart en voeg de rest toe aan de soep. Laat alles koken tot de aardappel gaar is, dat duurt ongeveer twintig minuten. Pureer dan alles fijn. Serveer met de rest van de fijngehakte pinda’s.

Van de boerderij

De kinderboerderij kwam op bezoek bij Linde’s peuterschool en wij gingen kijken.
Er waren kippen, eenden, ganzen. Een paardje, een zwarte hond, schapen en een kleine geit. We mochten aaien. Het schaap was warm en wollig. De eenden glad en zacht. Het varken net een stevige borstel. Nors knorrend probeerde hij te slapen in een hoekje van de ren. Wakker gepord door prikkende peutervingers stond hij op en scharrelde omhoog, richting de voederbak. Kribbig schudde hij zijn neus en zijn dikke buik zwiepte mee. De peuters giechelden.
‘Kijk,’ wees de juf. ‘Lekkere bacon.’
Een klein, blond jongetje keek haar onthutst aan. Hij schudde zijn hoofd.
‘Je lust toch wel bacon?’ vroeg de juf.
Nu knikte het jongetje, bacon at hij graag.
De juf legde verder uit. ‘Bacon komt van het varken.’
‘En worst!’ riep Tijm.
Want, al eten we weinig vlees, we doen het wel open en eerlijk. Dus worst komt van het varken of de koe.
‘Eten we vanavond worst?’ vroeg Tijm. ‘Dat is mijn lievelings.’
‘Nee,’ antwoordde ik. ‘We eten kip.’
Even dacht hij na, en toen riep hij. ‘Oké mama. Goed. Dat is ook mijn lievelings.’
Linde, die net een kip knuffelde, wist het nog zo net niet. Haar kleine vingertjes aaide de donzige veertjes. Die avond had ze minder scrupules.

Deze kip is lekker zoet, dus heerlijk te kluiven voor kleine handjes. Omdat we niet genoeg kip hadden voor het hele gezelschap gooide ik er ook wat chipolataworstjes bij. Met ovenschotels zoals deze kun je eindeloos variëren. Allerlei soorten groenten kun je gebruiken, pompoen, zoete aardappel, gewone aardappel, wortel, pastinaak, kleine hele tomaatjes, ui, paprika, aubergine, courgette, bloemkool. En ga zo maar door. Eigenlijk is het basisrecept even simpel als doeltreffend: Meng op een groot ovenblad vlees, vis, groenten en andere ingrediënten naar smaak. Voor een vegetarische versie gebruik je noten en paddestoelen. Maak een lekkere dressing op basis van olie, iets zoets, iets zuurs en wat kruiden. Overgiet met de dressing, hussel, en rooster ongeveer drie kwartier, of totdat alles gaar is.

In onderstaand voorbeeld gebruikte ik enkel oranje groenten, zodat er niets te zeuren was voor groenfobische peuters.


Citroen-honingkip met geroosterde groenten

1 kleine flespompoen
paar flinke handen zoete aardappel
2 uien
2 wortels
per persoon twee scharrel of biologische kippenpoten, dijen en/ of vleugels
2 citroenen, in plakjes
sap van 1 citroen
olijfolie
3 eetlepels honing
tijm (1 eetlepel gedroogde of een handvol verse)
1 theelepel ras al hanout kruidenmengsel


Snijd alle groenten in dikke stukken en de ui in dunne ringen. Rangschik alles op een grote ovenschaal, samen met de kip en de plakken citroen. Meng het citroensap met de olijfolie en de honing, peper, zout en de tijm tot een dressing en giet die eroverheen. Meng goed en zorg dat alles met de dressing bedekt is. Rooster dan ongeveer drie kwartier in een hete oven, op 180 graden, tot alles gaar is.

Vakantievoer

Het is weer eens vakantie. Half term, zoals dat hier heet. Vakantie voor de kinderen dan, niet voor de moeders. Die hebben het in zo’n week juist extra zwaar. Een week zonder peuterschool of oppas. En ook zonder sneeuw, want die smolt weg tot glibberige drab. We hebben geverfd, koekjes gebakken, spelletjes gespeeld, treinbanen gemaakt, gezwommen, gekleurd. En toen was het op, met mama's geduld en inspiratie.

Wat ga je dan doen? Naar de dierentuin, natuurlijk! Daar neemt zelfs papa voor vrij. We nemen picknick mee. Koude pannenkoeken, met nutella, stroop en pindakaas. Mandarijntjes en bananen. Maar na die prachtige dag vol beesten is mama moe. Te moe om te schrijven. Ze moet vroeg naar bed. Want morgen is er weer een dag.

Wat eet je in de vakantie? Frietjes, natuurlijk! Maar geen gewone, we maken ze van zoete aardappel. Heel makkelijk, fijn voor mama. En, alle kinderen vinden ze heerlijk. Geen gezeur aan tafel, nog fijner voor mama.
In de oven zijn ze snel klaar, in een kwartiertje. Als je zoete aardappels in de oven klaarmaakt is er een risico dat ze zacht en pappig worden. Er zijn wat dingen die je kunt doen om dit te voorkomen.


Schil de zoete aardappel en snijd hem in smalle, dunne repen van een ruime centimeter dik. Het liefst niet te regelmatig, hoe meer oppervlak je hebt, hoe krokanter ze kunnen worden.


Doe de geschilde frieten in een pan met deksel, schep er een paar eetlepels fijn maismeel (maizena) overheen en schud de pan, met de deksel erop, stevig heen en weer. De bedoeling is dat alle stukjes bedekt worden met een heel dun laagje meel. Doe er dan een paar eetlepels olie bij en schud nog eens.


Leg de frieten op een ovenblad met antiaanbaklaag. Zorg dat ze goed uitgespreid zijn, als ze te dicht op elkaar liggen stomen ze elkaar papperig. Bestrooi ze met peper en zout. Voor een volwassen, spicy versie voeg je een kruidenmengsel toe. Bijvoorbeeld cayennepeper, als je van heet houdt. Gember en honing. Koriander, komijn en kaneel voor oosters. Leef je uit!


Verwarm de oven heet voor, ongeveer 220 graden zeker. Ze hoeven niet lang, ongeveer een kwartiertje. Als je wilt kun je ze na 10 minuten even omdraaien.


Maak er een lekker sausje bij. Gewoon mayonaise kan natuurlijk. Maar iets spannenders is lekkerder. Voor kleine kinderen meng je wat mayonaise, ketchup en een snufje paprikapoeder. Voor volwassenen voeg je daarbij een flinke scheut tabasco.
Een beetje van jezelf en een beetje uit een potje werkt ook ideaal voor een snel sausje. Bijvoorbeeld wat mangochutney met yoghurt. Citroensap met tahin, losgeroerd, en aangemaakt met yoghurt.


Aanvallen maar!


En natuurlijk mag je met je handen eten...


De frietjes zijn ook een uitstekend hapje voor kleine babies, als eerste fingerfood bijvoorbeeld, vanaf zes maanden.

Inspiratie, of het gebrek hieraan

De lichtjes van december zijn gedoofd, de kerstboom heeft het veld geruimd maar de winter duurt nog lang. De klad komt erin, in mijn hoofd en in mijn keuken. Ik heb geen inspiratie. Ik gooi dingen in een pan, roer wat, meng wat kruiden en serveer. Ik verontschuldig me bij voorbaat als ik het, nog in de pan, op tafel zet. Ik heb niet eens geproefd. Vrolijk neemt Roel grote happen. Met volle mond knikt hij, lekker. ‘Eigenlijk is jouw koken zo op zijn best. Als je niet nadenkt, maar op je intuïtie kookt.’
Voor ik beledigd ga uitroepen of hij bedoelt dat ik niet kan koken als ik wél nadenk neem ik snel een hap. Hij heeft gelijk. De ‘kip’curry van quornstukjes, fenegriekbladeren en groente is heerlijk. Een kwak yoghurt, wat korianderblad, twee chutneys, rijst en het is een koningsmaal. Wat erin zat? Ik zou het niet weten.
De volgende dag maak ik een linzengerecht om bij het restant van de curry te serveren. Weer roer en meng ik kruiden en restjes uit de ijskast. Ik ruik. Lekker, maar Indiaas? Dat niet. Uiteindelijk eten we Mexicaanse, pittige linzensoep, geserveerd met zure room, koriander en tortillachips. De curry gaat de vriezer in. Zo kook ik, zonder plan, zonder doel, en wat het wordt weten we pas als het af is.

Op mijn werk heb ik het moeten ik het leren, notities maken. Nadenken, mijn gevoel gebruiken, de inspiratie laten stromen maar in duidelijke banen leiden. Alle recepten en nieuwe ijsjes die ik bedacht moesten reproduceerbaar zijn. Op te schalen naar porties van duizenden kilo’s. Elke gram aroma moest genoteerd. En nu profiteer ik, want in deze inspiratieloze week vol heerlijk, niet beschreven of gefotografeerd gebroddel, duik ik in mijn archief. Dat gelukkig genoeg recepten bevat waar ik nadacht, opschreef wat ik deed en een foto maakte.


Ik duikel een prachtig recept op, met verse dadels. Verse dadels doen me meteen denken aan verre kusten, geurige soeks en hete zon. Als ik mijn ogen dichtdoe kan ik negeren dat ik ze kocht bij de Aziatische winkel in een winderig Luton. Met dit recept kun je elke koude winterdag opfleuren. Verse dadels en ingemaakte citroen vind je in oosterse winkels, kun je geen verse krijgen gebruik dan gedroogde. Ingemaakte citroen kun je ook makkelijk zelf maken maar dat duurt een paar weken, hier vind je het recept. Je kunt ook schil en sap van een gewone citroen gebruiken.



Schotel met zoete aardappels, pompoen, verse dadels en citroen

1 kleine pompoen
600-700 g zoete aardappel
2 uien
2 cm verse gember
1 ingemaakte citroen
sap van een citroen
handvol verse dadels
handje olijven
handje verse munt en koriander
yoghurt
gedroogde specerijen: komijn, koriander, piment, kardemom en kruidnagel
olie, peper en zout

Was de pompoen en snijd hem in stukken (schillen hoeft niet, mag wel). Schil de aardappel en snijd deze ook. Snijd de uien doormidden en dan in dunne ringen. Verhit een royale scheut olie in een koekenpan en fruit de ui. Snijd of rasp de gember fijn en doe deze erbij, samen met een grote theelepel komijn, koriander en piment, en een halve theelepel kardemom en kruidnagel. Bak de ui en de kruiden lichtbruin. Snijd de ingemaakte citroen heel fijn, en hak ook de dadels grof. Meng de pompoen, zoete aardappel met het uimengsel en roer de dadels, de helft van de fijngehakte citroen en het citroensap erdoor. Doe het mengsel in een grote ovenschaal en bak het op 180 graden ongeveer een half uur, of iets langer afhankelijk van je oven, tot de pompoen en aardappel gaar zijn. Strooi bij het serveren de olijven en de rest van de citroen erdoor. Serveer met de munt, koriander en een kwak yoghurt.

Chaos en instant

Mijn ambities zijn groot. Ongeveer net zo groot als de dagelijkse hoeveelheid taken die ik moet uitvoeren. Met drie kinderen onder de vier jaar thuis, een boek dat net verschenen is, blogs, en had ik al gezegd drie kinderen? Chaos regeert. Mijn ambitie wil allemaal spannende, oosterse dingen voor jullie koken. Pepes Ikan, Gado gado, Tahu sambal. Singapore Laksa. En nog veel meer. Maar mijn dagelijkse takenpakket, afgetopt met een sausje reuma, laat het niet toe. Doordeweeks moet ik tegenwoordig drie maaltijden op tafel zetten. Een babyprakje. Een peutermaaltijd voor pietluttige prutsers. En dan nog iets fatsoenlijks voor volwassenen. Dat laatste, dat is ook echt laat, want papa is laat thuis. Rond of na kinderbedtijd. Dat moet dus snel.

We associëren het woord instant met iets dat uit een pakje komt. Een obscuur poeder, voeg water toe, even roeren, voila: eten. Of iets dat er op lijkt. Maar dat hoeft niet. Instant kan ook staan voor iets dat je instantaan op tafel kunt zetten. Of op zijn engels, ‘in an instant.’ En dat hoeft niet perse uit een pakje te komen.

Gelukkig hoeft babyeten maken niet elke dag. Meestal gooi ik een verzameling groente, aardappel en fruit in een pan, flink doorkoken en pureren, en dan vul ik de ijskast en vriezer met portiebakjes. Maar ja, soms is dat op. Dan ziet een gehaaste doordeweekse dag er ongeveer zo uit:

Instant babyprakje


1 zoete aardappel
water
scheutje olie

Leg de zoete aardappel, afhankelijk van de grootte, 3 tot 5 minuten in de magnetron. Hij moet goed zacht zijn als je erin knijpt. Snijd de aardappel doormiddel, schep hem leeg met een lepel en prak hem fijn. Voeg een scheutje olie (olijf, zonnebloem, maakt niet uit) toe en water tot de gewenste dikte. Voor heel kleine baby’s gebruik je de staafmixer.


Instant peuterpasta

Handvol pastaschelpjes
Handje spinazie deelblokjes ut de vriezer
1 a 2 tomaten, in kleine stukjes
1 eetlepel geraspte kaas
geraspte kaas

Kook de pasta gaar. Zorg ervoor dat je een zo klein mogelijke pasta neemt, dan is hij eerder gaar. Verse pasta is het snelst, maar dat is wel wat chic voor instant natuurlijk. Ontdooi de spinazie in de magnetron, snijd de tomaat in kleine stukjes en roer alle ingrediënten door elkaar. Maak af met wat geraspte kaas. En, nee, er zit niet veel eiwit bij. Op dagen dat ik vlees serveer eten ze vrijwel alleen dat, dus dat doen we niet elke dag. Zeker niet als we haast hebben.

Instant pitabroodjes


200 g quorn of tofustukjes
4 pitabroodjes (je hebt prima glutenvrije)
groene vulling zoals: sla, tomaat, komkommer, radijs, korianderblad
sap van 1 citroen
3 eetlepels tahin
3 eetlepels yoghurt
1 theelepel komijn
1 theelepel korianderzaad
1 theelepel paprikapoeder

Bak de tofu of quorn snel aan in wat hete olie. Kruid hem met peper, zout, de komijn, koriander en het paprikapoeder. Maak intussen de saus door de tahin los te roeren in het citroensap. De bedoeling is dat het vet van de tahin met het citroensap een romige massa geeft. Leng de saus aan met een paar eetlepels yoghurt. Vul dan elk pitabroodje met wat sla, tomaat, of wat voor groens je lekker vindt, een schep quorn/ tofu en bedruppel rijkelijk met de saus.