Ook uit de pan

Een voor een neem ik de oranje zakken aan van de man in paars. Tijm en Linde pakken ze aan en voeren ze af. Zakken vol, vol yoghurt, havermout, meel, brood, groente, kaas en nog veel meer, dragen ze naar de keuken.

‘Deze is te zwaar, mama,’ puft Tijm, scheef trekkend.Ik verlos hem van de zestien pinten melk en grijp met mijn andere hand drie zakken mandarijnen. ‘Nee, die wil ik,’ roept Tijm en grist ze terug.
Vrolijk rennen ze af en aan. In de keuken verschijnt een nette lijn oranje zakken op de grond.
Als ik de kartonnen doos eieren van de man aan wil pakken trekt hij zijn hand terug.
Hij bestudeerd de doos secuur. ‘Er is er een kapot,’ constateert hij. Hij zet de doos terug in het krat. Ik steek mijn hand uit. Mijn eieren?

‘Er is er een kapot. Je krijgt je geld terug.’Hij krabbelt wat op een papiertje.
‘Er zijn er nog elf heel,’ merk ik op. ‘En die heb ik vandaag nodig.’
Hij grijnst. ‘Eigenlijk moet ik ze terug sturen. Maar vooruit, neem dan maar. Je krijgt ze gratis. Speciaal vandaag, nu je niet zonder kunt.’

‘Hoezo speciaal vandaag?’ vraag ik. Hoe weet hij wat er op mijn menu staat?

‘Nou, vandaag is het immers pancake day!’

Hoe heb ik het kunnen vergeten, pancake day? Omdat ik al tijden niet meer in de supermarkt kom, maar alles gemakzuchtig thuis laat bezorgen. Ik miste de spandoeken, bij de speciale feestschappen, vooraan, vol meel, ei, melk en citroen. Vorig jaar schreef ik al over deze dag, de laatste voor de vasten, waarop heel Engeland pannenkoeken eet. Behalve wij dan. Want ik ben het vergeten. Er staat iets anders op het menu. Ook koekjes. Ook uit de pan.

Heel simpel en smakelijk zijn deze joodse latke, oftewel aardappelpannenkoekjes. Ze lijken een beetje op rösti, maar omdat er ei doorgaat zijn ze makkelijker te maken, en vallen ze minder snel uit elkaar. Je eet ze als voorgerecht of als bijgerecht, met zure room en/ of appelmoes.

Latkes (aardappelpannenkoekjes)
Ongeveer een halve kg aardappels1 ei
peper, zout en olie
Schil en rasp de aardappel:

Nu komt het belangrijkste: knijp zoveel mogelijk vocht eruit. Je kunt dit het makkelijkst doen door de aardappel in een dunne doek (kaasdoek, of een hydrofiel luier) te wringen. Hoe meer vocht je eruit krijgt hoe droger je latkes, en hoe knapperiger. Sla je deze stap over dan krijg je zompige latkes die uit elkaar zullen vallen. Roer het ei door de aardappel en breng op smaak met peper en zout. Je kunt eventueel een paar eetlepels (aardappel)meel toevoegen, dan zijn ze nog wat makkelijker te bakken.

Schep kleine, ronde koekjes van een flinke eetlepel in een hete koekenpan met een laagje olie en stamp ze wat aan met de achterkant van je lepel. Bak ze aan beide kanten bruin. Serveer heet.
Je kunt makkelijk variëren door andere groenten bij te mengen. Bijvoorbeeld wortel, ui of courgette. Ook kun je groene kruiden als peterselie of koriander toevoegen.
Voor kinderen kun je op een vergelijkbare manier heerlijke kleine pannenkoekjes maken op basis van groente. Ideaal voor lastig etende peuters en kleuters. Het recept hieronder gebruikt courgette, maar je kunt deze vervangen door bijvoorbeeld wortel, zoete aardappel, pompoen of welke groente dan ook. In dit recept wordt de groente gemengd door een beslag met meel, en is het niet nodig het vocht eruit te knijpen. Je maakt de koekjes in een oogwenk. 

Aangezien we op het moment in ons huishouden te kampen hebben met aardig wat intoleranties maken we de pannenkoeken met glutenvrij mee of boekweitmeel. Soms ook met sojamelk. Daarmee smaken ze net zo lekker. Je kunt het meel en de melk gebruiken die je wilt.

Courgette koekjesMeel (glutenvrij, tarwe of boekweit)
Melk (koemelk of soja)
Ei
1 theelepel bakpoeder
Courgette
Groene kruiden (bijvoorbeeld tijm, peterselie of koriander)

Meng van de meel, melk, bakpoeder en ei een dik pannenkoekenbeslag.

Rasp de courgette en roer deze door het beslag. De verhouding maakt niet veel uit, je kunt ze meer pannekoekerig maken of meer fritters, met vooral groente. Breng op smaak met peper, zout en de kruiden. Om er een volledige (kinder)maaltijd van te maken kun je kunt wat geraspte kaas toevoegen, of wat vis, bijvoorbeeld makreel of tonijn (uit blik).

Schep in een hete pan met olie kleine pannenkoekjes en bak ze aan beide kanten gaar. Je kunt ze serveren met kaas, stroop, roomkaas, zure room of wat je dan maar lekker vind. Kleine baby’s vinden ze zonder beleg ook al heerlijk, en kunnen ze met de vuistjes eten.

Pancake day

Vandaag is het pancake day. Nee, geen nieuwerwetse uitvinding van horeca of middenstand, maar een ouderwetse, echt engelse traditie. Pancake day is de laatste dag voor de vasten, waarop iedereen zich nog even ongelimiteerd mag volvreten. Boter, suiker en eieren moeten worden opgemaakt, die mogen de komende weken namelijk niet worden gegeten. De historie is vergeten. Vasten doet vrijwel niemand meer. Maar pancake day is gelukkig blijven bestaan. Al weken staan de schappen er vol mee, vooraan in de supermarkt. Met grote banners, zodat niemand het kan vergeten: pancake day komt eraan. Pakken meel, eieren, suiker en citroen. En voor de luilakken kant en klare pannenkoekmix. Een fenomeen wat ik nooit heb begrepen. Je moet er nog melk en ei aan toevoegen, dus wat kan er in het pak zitten behalve meel? Mogelijk een snufje zout. Zelfs voor de slechtste koker is pannenkoekenbeslag een makkie. Het luistert helemaal niet nauw. Dik of dun. Veel of weinig ei. Gewoon meel, glutenvrij of boekweit. Koemelk, geitenmelk of soja. Allemaal lekker. Zelfs glutenvrij. Man zou nooit vrijwillig glutenvrij brood of pasta in zijn mond steken. Maar bij het pannenkoeken bakken scheppen we allemaal uit dezelfde kom. Mijn favoriete pannenkoeken, glutenvrij of niet, maak ik van een mengsel van standaard bloem en boekweitmeel. Dat geeft net een wat diepere smaak aan de pannenkoeken. En omdat het pancake day is eten we ze op zijn engels. Dus niet met hollandse stroop, noch met Amerikaanse maple syrup. We eten ze met citroen! Zo verbaasd als ik mijn engelse vriendin aankeek en vroeg: ‘Citroen? Eten jullie pannenkoeken met citroen?,’ zo verbaasd keek mijn vriendin terug dat wij het niet deden. En terecht. Want het is verrukkelijk.

Pannenkoeken
(glutenvrij) meel
boekweitmeel
melk
eieren
zout
boter
suiker
citroen

Maak een beslag van ongeveer een derde boekweitmeel en tweederde wit meel. Leng het meel aan met melk tot je de gewenste dikte hebt bereikt. Hoe dikker het beslag hoe dikker de pannenkoeken. Voeg dan de eieren toe, ik doe er twee op een kom beslag, meer mag ook. Voeg een snufje zout toe.


Bak de pannenkoeken in hete boter in een paar minuten gaar aan beide kanten.


Leg ze op een flink bord. Besprenkel ze met suiker. Snijdt de citroen doormidden en knijp citroensap over de pannenkoek.


Rol op, of niet, en geniet!